|
ĐỂ DẠY GIÁO LÝ HỮU HIỆU HƠN ( Kỳ 1 )
LỜI GIỚI THIỆU
Các bạn Giáo Lý Viên thân mến,
Được làm Giáo Lý Viên là một hồng ân Chúa Thánh Thân ban cho chúng ta để được góp phần mình một cách tích cực hơn trong việc xây dựng nước Chúa.
Tuy nhiên khi bắt tay vào việc, hẳn các bạn không khỏi băn khoăn với các vấn đề được đặt ra “Phải dạy Giáo Lý như thế nào ?”, “Làm sao để cho tổ chức giờ Giáo Lý cho tốt ?”, “Bằng cách nào để dạy Giáo Lý cho hiệu quả nhất ?”, “Làm sao giữ trật tự các em trong lớp ?”, “Làm sao cho các em thích thú học tập ?”... và còn vô số những câu hỏi “làm sao” và “như thế nào” nảy sinh trong quá trình dạy Giáo Lý của chúng ta.
Chúng tôi xin giới thiệu bạn quyển sách bạn cầm trong tay có tựa đề “How to be a better catechist” mà chúng tôi tạm dịch là “Để dạy Giáo Lý hữu hiệu hơn”. Đây là tổng hợp một số câu trả lời và hướng giải quyết những khó khăn, bức xúc mà dù ở bất cứ hoàn cảnh hay môi trường giảng dạy nào, người Giáo Lý Viên cũng có thể gặp phải.
Chúng tôi cố gắng biên dịch cuốn sách này như là để chia sẻ, đồng cảm và khích lệ các bạn trong công tác dạy Giáo Lý của mình. Đây là một công trình đúc kết từ kinh nghiệm của nhiều Linh Mục, Tu Sĩ, và các Giáo Lý Viên lão luyện. Hy vọng nó sẽ là người bạn tốt, luôn đồng hành và sẵn sàng giúp các bạn khắc phục được phần nào những khó khăn bạn gặp phải khi dạy Giáo Lý cũng như mở ra cho các bạn những cách thức dạy Giáo Lý sinh động và hữu hiệu.
Nhiều điều được gợi ý trong sách này có thể xem ra còn xa lạ, hoặc ngoài điều kiện và khả năng của một số bạn, nhất là những người ở vùng sâu, vùng xa. Xin các bạn đừng cho đó là viễn vông, không thực tế mà hãy xem đó là đường hướng các nước tiên tiến trên thế giới đang áp dụng và có lẽ một ngày không xa, chúng ta cũng sẽ phải áp dụng nó cho các học sinh của mình. Vì được biết trước những diễn tiến như thế, chúng ta sẽ biết vận dụng – khi hoàn cảnh cho phép – những phương tiện của thế giới hiện đại để áp dụng nó trong việc dạy Giáo Lý cho có hiệu quả. Từ đó bạn sẽ thấy được tiếp cận với một số phương thức mới để giúp các em sống Đức Tin trong mọi hoàn cảnh sống. Rồi chính bạn sẽ vô cùng thích thú khi thấy việc dạy Giáo Lý giúp bạn trau dồi bản thân và làm cho đời mình được phong phú hơn.
Mến chúc bạn – với ơn trợ lực của Chúa Thánh Thần – ngày càng tiến sâu hơn nữa trong ơn gọi Giáo Lý Viên... Mời bạn sang trang...
Nhóm Huấn giáo ABC
LỜI MỞ ĐẦU
Từ hơn ba mươi năm qua, chúng tôi đã gặp hàng ngàn “thầy cô dạy kinh bổn”, “thầy cô dạy đạo” và “Giáo Lý Viên”. Chúng tôi cũng có may mắn được học hỏi và làm việc với những chuyên viên Giáo Lý thuộc nhiều thế hệ và nhiều quốc gia.
Chúng tôi cũng còn tiếp tục học được rất nhiều từ nơi hàng trăm trẻ em mà chúng tôi đã dạy với tư cách Giáo Lý Viên tình nguyện tại Giáo Xứ của mình cũng như tại các Giáo Xứ lân cận, và chúng tôi cũng học được nhiều từ nơi cha mẹ các em nữa. Suốt thời gian trên, các Giáo Lý Viên thường nêu cho chúng tôi nhiều câu hỏi, và chính chúng tôi cũng tự hỏi nhau và hỏi người khác những câu hỏi tương tự. Một số câu hỏi này năm nào cũng thấy được đặt ra.
Từ năm 1987, chúng tôi đã trả lời một số câu hỏi thường gặp hơn trong mục “Những thắc mắc của Giáo Lý Viên”, một mục thường xuyên và rất được ưa thích trên nguyệt san “Giao lưu Giáo Lý Viên”.
Nhiều câu hỏi và trả lời trong tập sách này được đăng trong mục đó. Tất cả đã được in lại trong tập này như một đúc kết và được sắp xếp theo một thứ tự hợp lý hơn, để tiện cho việc đọc trực tiếp cũng như cho các chương trình đào tạo Giáo Lý Viên.
Chúng tôi hy vọng tập sách “Để dạy Giáo Lý hữu hiệu hơn” sẽ giúp ích cho từng Giáo Lý Viên khi gặp phải những tình huống mới và những câu hỏi mới. Các bạn có thể đọc các chương trong tập này trước hay sau tùy ý và tùy nhu cầu của các bạn. Chúng tôi cố gắng trình bày hết sức thực tiễn để các bạn có thể đọc. Tập sách này được viết ra cũng để tỏ lòng tri ân tới biết bao người đã chia sẽ đức tin và kiến thức cho chúng tôi. Chúng tôi muốn chuyển giao lại cho các bạn Giáo Lý Viên những gì mà biết bao người khác đã ưu ái chia sẻ cho chúng tôi, cộng thêm một số kinh nghiệm riêng chúng tôi học được qua những thành công và thất bại của chính chúng tôi.
Cách riêng, chúng tôi muốn ghi ơn bà Jean-Maria Herberger, chủ bút nguyệt san “Giao lưu giáo viên” và chồng bà là ông Robert Heyer, tổng biên tập của tủ sách “Sheet & Ward Books”. Cám ơn hai vị đã khích lệ chúng tôi viết mục “Những thắc mắc của người Giáo Lý Viên trên nguyệt san cũng như quyển sách này, “Để dạy Giáo Lý hữu hiệu hơn”.
BÀI 1: THẾ NÀO MỚI THỰC SỰ LÀ DẠY GIÁO LÝ ?
“Tôi đã dạy kinh sách cho các em từ nhiều năm và nghĩ rằng mình nắm vững công việc của mình. Thế nhưng vừa qua, khi mới về nhận chức, cha xứ đã gặp chúng tôi và bảo không nên dừng lại ở vai trò những ông bà quản lý dạy kinh bổn, mà phải là những Giáo Lý Viên. Ngài nhấn mạnh rằng việc chúng tôi đang làm không phải là “giáo dục tôn giáo” nhưng là “dạy Giáo Lý”. Vậy thế nào mới là dạy Giáo Lý ?
Nhiều người vẫn lẫn lộn giữa việc “giáo dục tôn giáo’ và “dạy Giáo Lý”. Về mặt lý thuyết, chúng tôi không dám qua mặt cha xứ mới của bạn trong việc xác định vai trò và công việc của bạn đang làm. Tuy nhiên Ngài đã cố gắng nêu bật một điểm rất cốt yếu và quan trọng.
Mấy tiếng “giáo dục tôn giáo” gợi lên một “khung cảnh nhà trường” nhằm dạy dỗ người ta ngày càng hiểu biết Đức Tin của người Công Giáo. Khung cảnh này làm ta nghĩ ngay đến hệ thống trường lớp, phòng ốc, sách giáo khoa, các thầy cô giáo, phương tiện nghe nhìn, bài thi, bài làm. Đó là cách thức giáo dục đức tin thông thường xưa nay cho trẻ em, thanh niên và người lớn.
Còn “dạy Giáo Lý” muốn nói đến một “khung cảnh nhà thờ” nhằm giúp cho giáo dân sống trưởng thành Đức Tin. Từ sau Công Đồng Va-ti-can II, công việc này được nhấn mạnh trong các khóa huấn luyện Giáo Lý các cấp cũng như trong các lớp Giáo Lý của các Giáo Xứ.
1. DẠY GIÁO LÝ NHƯ MỘT TÁC VỤ:
Sau Công Đồng Va-ti-can II, sách “Chỉ nam Giáo Lý tổng quát” mô tả việc dạy Giáo Lý như là một hoạt động của Giáo Hội nhằm “dẫn đưa cộng đoàn tín hữu và từng cá nhân đạt tới đời sống trưởng thành đức tin” ( số 21 ). Như vậy, dạy Giáo Lý là một hoạt động mục vụ hơn là giáo dục, một tác vụ nghề nghiệp hay công việc. Bối cảnh của việc dạy Giáo Lý là Giáo Xứ hoặc cộng đoàn Đức Tin, chứ không phải là trường lớp hoặc chương trình tôn giáo hàng tuần.
Điều đó có nghĩa là gì ? Nghĩa là Giáo Lý Viên chúng ta tiếp tục sứ vụ của Chúa Giê-su. Mối quan tâm hàng đầu của Chúa Giê-su là làm cho Nước Chúa được trị đến – nghĩa là Ngài muốn đem sức mạnh tình yêu của Thiên Chúa biến đổi trái tim và cuộc sống của con người. Để Nước Chúa được trị đến, Chúa Giê-su đã cầu nguyện, dạy dỗ, chữa bệnh, quy tụ quanh Ngài một nhóm môn đệ. Sứ vụ của Ngài được xem như sứ vụ của tư tế, ngôn sứ, và vươn đế phục vụ.
Ngày nay, Giáo Hội vẫn tin tưởng Chúa Ki-tô Phục Sinh đang tiếp tục công việc của Ngài nơi các môn đệ qua ba tác vụ chính của Giáo Hội: Phụng vụ, Lời Chúa, và Phục vụ.
Dạy Giáo Lý thuộc về tác vụ thứ hai: tác vụ Lời Chúa, cùng với việc “Phúc âm hóa” ( dẫn đưa người không tin về với niềm tin ), “giảng dạy” ( giảng Lời Chúa khi cử hành Phụng Vụ ), “Thần học” ( trình bày và suy tư Lời Chúa một cách hệ thống và khoa học ).
Vì thuộc về tác vụ Lời Chúa, việc dạy Giáo Lý công bố và giảng giải Lời Chúa để tín hữu tăng trưởng đời sống Đức Tin của mình. Khi cảm nhận và hiểu được điều đó, bạn sẽ thấy việc dạy Giáo Lý vừa phong phú hơn vừa mang nhiều thách đố hơn việc “dạy kinh bổn”.
2. DẠY GIÁO LÝ THUỘC VỀ TÁC VỤ LỜI CHÚA:
Với tác vụ Lời Chúa trong cộng đoàn Giáo Hội, việc dạy Giáo Lý được liên kết mật thiết với tác vụ Phụng Vụ và Phục Vụ ( trong đó bao gồm tác vụ xây dựng cộng đoàn ).
Như vậy Giáo Lý Viên có bốn nhiệm vụ căn bản:
Loan báo sứ điệp của Chúa Ki-tô
Tham gia phát triển cộng đoàn
Hướng dẫn người ta thờ phượng và cầu nguyện
Thức đẩy tinh thần phục vụ nhau
Bốn nhiệm vụ này không thể thiếu trong đời sống cộng đoàn tín hữu trong Giáo Xứ. Chúng bao gồm việc liên kết việc dạy Giáo Lý với việc phục vụ, với việc xây dựng cộng đoàn, và với việc phục vụ hoặc hoạt động xã hội của Giáo Xứ.
Là những Giáo Lý Viên, chúng ta cần ghi nhớ bốn nhiệm vụ sau đây:
3. BỐN NHIỆM VỤ CỦA GIÁO LÝ VIÊN:
Loan báo: là công việc hiển nhiên nhất trong bốn nhiệm vụ. Chúng ta có trách nhiệm loan báo Lời Chúa, đã nhập thể trong Đức Giê-su Ki-tô, và giảng dạy những niềm tin căn bản cũng như truyền thống của Giáo Hội.
Phát triển cộng đoàn: công việc này ngày nay trở nên quan trọng hơn trong Giáo Xứ. Nhiệm vụ này đòi hỏi mỗi người chúng ta phải liên kết những người chúng ta dạy dỗ vào một cộng đoàn biết quan tâm và tin tưởng nhau đồng thời hướng tới những cộng đoàn Giáo Hội và thế giới rộng lớn hơn.
Phụng vụ: Nhiệm vụ thứ ba này thúc đẩy chúng ta giúp các em biết cầu nguyện trong giờ Giáo Lý, và có đời sống cầu nguyện nhất là khi tham dự Phụng Vụ.
Phục vụ: công việc này là thách đố lớn nhất, đòi hỏi chúng ta khích lệ và hướng dẫn các em biết gặp gỡ, cảm thông với những người đang đau khổ và tích cực hơn trong việc xây dựng hòa bình và công bằng xã hội.
Chúng tôi hy vọng đã làm sáng tỏ phần nào ý nghĩa “việc dạy Giáo Lý” và hy vọng các bạn sẽ đào sâu ý nghĩa khi thấy rõ mục tiêu Giáo Lý và cảm thấy vinh dự vì được chia sẻ tác vụ của Chúa Ki-tô với tính cách Giáo Lý Viên.
CARL J. PFEIFER – JANAAN MANTERNACH
Nguyên tác “How to be a better catechist”( Còn tiếp nhiều kỳ )
|
